شمس الدين حافظ
567
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
483 - « لعل دلخواه » عيشم مدام است از لعلِ دلخواه * كارم به كام است الحمد للّه اى بخت سركش ، تنگش به بركش * گه جام زركش گه لعل دلخواه ما را به مستى ، افسانه كردند * پيران جاهل ، شيخان گمراه از دست زاهد ، كرديم توبه * وز فعل عابد ، استغفر اللّه جانا چه گويم ، شرح فِراقت * چشمىّ و صد نم ، جانىّ و صد آه كافر مبيناد اين غم كه ديدهست * از قامتت سرو ، از عارضت ماه از صبر عاشق خوشتر نباشد * صبر از خدا خواه ، صبر از خدا خواه دلق مُلَمّع زنار راه است * صوفى بينداز اين رسم و اين راه وقتى به رويش خوش بود وقتم * از وصل جانان صد لوحش الله رخ برنتابم از راه خدمت * سر برندارم از خاك درگاه شوق لبت برد ، از ياد حافظ * درس شبانه ، وِردِ سحرگاه * توضيحات : معنى بيت ( 1 ) ( زندگى خوش من از لب شيرين دلپذير محبوب هميشگى مىباشد ، سپاس خداوند را كه به آرزويم رسيدهام ) معنى بيت ( 2 ) ( اى اقبال بلند من ، محبوب را محكم در آغوش بگير و گاهى هم پياله زرّين شراب را بنوش و گاه هم جام لب محبوب را ) معنى بيت ( 3 ) ( پيران نادان و شيخهاى گمراه ، ما را به مستى و شراب مشهور و رسواى همه كردند ) از دست زاهد ( از دستدرازى و رياى زاهد ) فعل عابد ( كردار زشت عابد ) معنى بيت ( 5 ) ( اى جانان درد و رنج جدايى را چگونه شرح دهم درحالىكه چشم من روزى صد بار مىگريد هر لحظه ناله مىكنم و صد آه جانسوز مىكشم ) معنى بيت ( 6 ) ( اين غم جانكاه به دل سرو بلند از حسد قامت تو مىباشد و به ماه از چهرهء زيباى تو رسيده است خدا كند كه چنين ناراحتى را كافر هم نبيند تا چه رسد به ديگران ) * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيتهاى 7 و 8 و 9 فرمايد : ( هيچچيز بهتر از صبر عاشق نيست پس صبر از خدا بخواه ) ( لباس ملمع و رنگارنگ زنار راه حق ، نشانه ريا و دورويى است پس اى درويش اين رسم و روش را ترك كن ) ( زمانى بود كه با روى جانان خوشوقت بودم به وصالش دل خوش داشتم پس خداوند متعال در خصوص وصال جانان به وحشتمان نيندازد ) با نيت خود تفسير كنيد . 2 - از كار و حال خود راضى نمىباشيد و در عين حال در انديشه چيزى و كسى هستيد كه چندان دلتان هم گواهى نمىدهد ، بدانيد كه هر كار مهمى رنج بيشترى دارد و شما بايد مصممانه گام برداريد و مبارزه كنيد تا پيروز شويد زيرا موفقيت بدست آمده از تلاش ، بسيار شيرين و گواراست ، بنابراين ترس و ترديد را از خود دور كنيد و بر خدا توكل نماييد . 3 - سرانجام اين نيت بسيار عالى و خوب است ، اما ابتدا بايد لوازم و اسباب آن مهيا گردد پس به شما تبريك مىگويم كه شاهد مقصود را در آغوش خواهيد گرفت ، موفق باشيد . 4 - عزيزم ، دو صفت را خداوند دوست دارد و دو صفت را دشمن ، دو صفتى كه خدا دوست دارد ، بخشش و گذشت است و دو صفتى را كه دشمن دارد ، بدخويى و بخل مىباشد ، بدانيد كه : آدم لجباز و يكدنده هميشه بيمارى است كه عصا مىخواهد . 5 - رنگ سفيد يا بنفش برازنده جنابعالى مىباشد كه موجب اعتماد و احترام توأم با حس تلاش و كوشش مىگردد .